Sokół i jego droga od ZIP Składu do Prosto — sylwetka legendy polskiego rapu

Kim jest Sokół?

Sokół, a właściwie Wojciech Sosnowski, to jeden z filarów polskiej sceny hip-hopowej. Urodzony 11 marca 1977 roku w Warszawie, na przestrzeni lat zbudował pozycję, którą trudno porównać z kimkolwiek innym w rodzimym rapie. Jest nie tylko raperem i autorem tekstów, ale także przedsiębiorcą i dziennikarzem radiowym — a od lat również jedną z centralnych postaci wytwórni Prosto, której był założycielem i w której pełni funkcję prezesa rady nadzorczej.

Jego pseudonim artystyczny ewoluował — obecnie występuje również jako Nocny Narrator, co dobrze oddaje charakter jego późniejszej twórczości: refleksyjnej, osadzonej w miejskiej codzienności, ale niepozbawionej ostrzejszego brzmienia znanego z wczesnych lat działalności.

Początki: TPWC, ZIP Skład i WWO

Karierę artystyczną Sokół rozpoczął w 1996 roku w duecie TPWC, który stworzył wspólnie z Ponem. Ich pierwszym utworem był „Hołd”. Rok później, wraz z członkami zespołu Fundacja nr 1, powstał kolektyw ZIP Skład — formacja, która na trwałe zapisała się w historii polskiego hip-hopu. Duet TPWC zawiesił wówczas działalność, a jego jedynym fonograficznym śladem tamtego okresu był gościnny występ w utworze „Bez refrenu” na albumie producenckim DJ-a 600V „Produkcja hip-hop” z 1998 roku.

Przełom przyszedł 6 września 1999 roku, gdy nakładem R.R.X. ukazał się debiutancki album ZIP Składu zatytułowany „Chleb powszedni”. Na wydawnictwie znalazło się 20 utworów, a produkcją zajęli się członkowie składu oraz DJ 600V, Boese i Kliczu. Album sprzedał się w nakładzie 20 tysięcy egzemplarzy, a do utworu „Zipping” powstał pierwszy teledysk z udziałem Sokoła.

Również w 1999 roku Sokół wraz z Jędkerem, także członkiem ZIP Składu, założył zespół WWO — formację, która przez kolejne lata kształtowała brzmienie warszawskiego rapu.

WWO i solowa droga

Debiutancki album WWO „Masz i pomyśl” ukazał się 6 września 2000 roku nakładem BMG Poland i dotarł do 31. miejsca zestawienia OLiS. Gościnnie pojawili się na nim m.in. Pelson, Włodi oraz członkowie ZIP Składu, a materiał muzyczny poza samym zespołem przygotowali m.in. Karton, Majki i Waco.

Równolegle Sokół rozwijał działalność solową. Jego utwór „A zresztą...” znalazł się na składance „Styl reprezentacji pierwszej ligi”, a nagrana z Włodim, Fu i Jaźwą kompozycja „Pamiętaj o melanżu” trafiła na „Pokaż walory”. Współpracował z takimi wykonawcami jak Slums Attack, Molesta Ewenement, Hemp Gru, Wzgórze Ya-Pa 3, O.S.T.R., Mor W.A., Kapela Czerniakowska czy Michał Urbaniak.

Uznanie i miejsce w historii

W 2011 roku Sokół został sklasyfikowany na 2. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów według magazynu Machina. Rok później znalazł się na 18. miejscu analogicznego zestawienia opublikowanego przez serwis Porcys. To potwierdzenie pozycji, którą wypracował nie tylko jako raper, ale też jako postać instytucjonalna — członek Akademii Fonograficznej ZPAV.

Prosto i działalność pozamuzyczna

Poza sceną Sokół realizuje się jako przedsiębiorca. Wytwórnia Prosto, którą założył, stała się jednym z rozpoznawalnych brandów polskiego hip-hopu, łącząc działalność muzyczną z odzieżową. Sokół był również związany ze stacją radiową Roxy FM jako dziennikarz.

Jego historia pokazuje, jak z warszawskiego podwórka można zbudować trwałą markę obejmującą muzykę, biznes i media — i pozostać przy tym jednym z najważniejszych głosów polskiej sceny rapowej.