Fontaines D.C. bezorgt Ziggo Dome een historische avond vol contrast

Van Cinetol naar Ziggo Dome

In 2019 stond Fontaines D.C. nog in het kleine Amsterdamse Cinetol, voor ongeveer honderd bezoekers. Krap acht jaar later is de situatie compleet veranderd. Dinsdag stond de Ierse band voor 17.000 mensen in een uitverkochte Ziggo Dome. Een enorme sprong voor een groep die ooit begon als een rauw postpunkbandje uit Dublin.

De band werd opgericht door Grian Chatten, Carlos O'Connell, Conor Curley, Conor Deegan III en Tom Coll, die elkaar ontmoetten op het British and Irish Modern Music Institute. Oorspronkelijk begonnen ze als dichtcollectief en brachten ze zelfs twee dichtbundels uit. Die literaire achtergrond is nog steeds terug te horen in de teksten van Chatten.

Het contrast met vroeger werd tijdens het concert nog eens benadrukt. Waar de bandleden in het begin zelf hun apparatuur sleepten, stonden er dinsdag tien stagehands klaar om het podium om te bouwen. De precisie van die ombouw deed denken aan optredens van Nick Cave, waarbij crewleden vooraf zelfs met stofdoeken en kruimeldieven rondlopen. Ook in de Ziggo Dome werd het concert tot op de millimeter georkestreerd.

Een zorgvuldig opgebouwde carrière

De weg naar de Ziggo Dome was er een van gestage groei. In 2019 verscheen het debuutalbum Dogrel via Partisan Records, dat lovende kritieken ontving. Het tweede album, A Hero's Death, volgde in juli 2020 op hetzelfde label. In april 2022 verscheen Skinty Fia.

Het grote keerpunt kwam in augustus 2024 met het album Romance. Dat album werd geprezen door critici, met onder meer een score van 89/100 op Metacritic en plaats 1 in de jaarlijsten van Time Out en The Independent. De groep verkreeg twee nominaties voor een Grammy Award. Voor het eerst verschenen de albumsingles Starburster en Favourite ook in de Britse hitlijsten. Romance was tevens het eerste album met een nieuw label en producer: de band stapte over van Partisan Records naar XL Recordings en werkte dit keer samen met James Ford.

Begin 2025 bracht de groep de single It's Amazing to Be Young uit. Met een 39ste plaats in de Britse hitlijst en een 50ste plaats in Vlaanderen werd de single een van de meest succesvolle van de groep. In 2026 leverde de band muzikale bijdragen aan de soundtrack van de Netflix-film Peaky Blinders: The Immortal Man. In augustus 2026 verscheen de single Marianne, als voorproefje op het vijfde studioalbum Dopamine Chamber, dat verscheen op 16 oktober 2026.

Support voor Iers talent

Fontaines D.C. gunt het supportslot traditiegetrouw aan een opkomende Ierse band en heeft een feilloze antenne voor nieuw talent. Tijdens de show in de Ziggo Dome mocht Chalk aftrappen. Eerder kregen onder anderen Just Mustard, The Altered Hours, The Murder Capital, MELTS, Sprints, Kneecap en Cardinals die kans. In februari krijgen Gurriers die plek tijdens de Australische shows.

De keuze voor Chalk past in een patroon waarbij de band consequent een podium biedt aan artiesten uit eigen land. Het is een manier om iets terug te doen voor de scene waaruit ze zelf zijn voortgekomen. Tegelijkertijd versterkt het de toch al sterke band met de Ierse muziekscene, die de afgelopen jaren internationaal aan invloed heeft gewonnen.

Een publiek dat alle generaties omvat

Wat opviel in de Ziggo Dome was de enorme diversiteit aan bezoekers. Vooral de extreem jonge bezoekers vielen op, doorgaans begeleid door vaders die in de foyer duidelijk al een fortuin aan bandshirts hadden uitgegeven. Wie goed rondkeek, ontwaarde een subtiel glitterthema: in de zilveren backdrop, in de make-up van veel jonge meisjes en op de handtasjes en truien van de wat oudere bezoeksters.

Die brede aantrekkingskracht is opmerkelijk voor een band die ooit begon als een tegendraads postpunkbandje. Het laat zien hoe Fontaines D.C. erin is geslaagd om verschillende generaties aan zich te binden zonder hun muzikale identiteit te verloochenen. De aanwezigheid van zowel jonge tieners als hun ouders zegt iets over de evolutionaire aanpak van de band: elk album opende weer een nieuwe deur voor een ander publiek.

De muzikale balans tussen oud en nieuw

De grote vraag van de avond was of Fontaines D.C. de rauwe, oerpostpunk van Dogrel kon verenigen met de elektronische, meer gepolijste sound van nu. De albums ertussen laten zien hoe de kloof is gegroeid: op A Hero's Death keerde hun blik naar binnen; met Skinty Fia werd het geluid donkerder en zwaarder. Met Romance brak de band definitief met de postpunk en koos voor ruimere, popgevoeligere arrangementen. Dopamine Chamber trekt die lijn verder door en geeft de muziek een slepende somberte.

Het antwoord was duidelijk: Dopamine Chamber kreeg vrij spel, met negen van de elf nummers op de setlist. De eerste twee albums zijn ondergesneeuwd: van Dogrel klonk alleen Boys In The Better Land, van A Hero's Death de titelsong. Maar Skinty Fia was nog wel prominent van de partij, waardoor de set alsnog een eclectische mix werd die wonderwel werkte. Hoewel de nummers van Dopamine Chamber op vinyl vrij ingetogen zijn, kwamen ze live volledig tot leven.

De nieuwe status van Grian Chatten

Om stipt 21.00 uur klapte het zaallicht uit. Geroezemoes sloeg om in gejuich, gegil zelfs. Conor Curley, Carlos O'Connell, Conor Deegan III, Tom Coll en Alexander 'Chilli' Jesson namen stilletjes hun positie in en de zwangere klanken van Six Shot Morning vulden de enorme popzaal. 'Six shot morning, it's a beautiful world.' We hoorden Chatten, maar hij bleef nog buiten beeld. Pas bij het langgerekte 'Always…' verscheen hij.

Die uitgestelde entree maakte meteen zijn nieuwe status zichtbaar: de band was al begonnen, maar de zaal wachtte op hem, op Chatten. Het zette de zanger los van de groep, als een op zichzelf staande arenaheld. En dan was er natuurlijk nog die andere onmiskenbare verwijzing: de catwalk. Een lange voelspriet die de zaal in tweeën deelde en Chatten tot diep tussen zijn onderdanen voerde. Fysiek verder weg van zijn band. Nu kon de inmiddels volleerde volksmenner zijn publiek ook van dichtbij bespelen. En dat deed hij veel en vaak. De glans op de catwalk liet het lijken alsof hij over water liep.

De set werd besloten met Where Is Gone?. Geen ophitsende uitsmijter die nog even op een moshpit mikte, maar een ingetogen Chatten die – ook zonder Rosalía – liet horen dat zijn stem live moeiteloos standhoudt en elke emotie feilloos inkapselt. En zo, zittend op de rand van het podium van Nederlands grootste popzaal, bracht hij ons toch weer even terug naar de intimiteit van het kleine Cinetol.

Een nieuwe maatstaf voor de alternatieve gitaarmuziek

Met de show in de Ziggo Dome heeft Fontaines D.C. niet alleen bewezen de grootste alternatieve gitaarband van hun generatie te zijn, maar ook dat er na groot, groter, grootst nog een stap bestaat. Het is een prestatie die des te opmerkelijker is gezien de bescheiden beginjaren van de band.

De band trad eerder al op in de NPO Radio 2 Top 2000: daarin stond alleen In the Modern World in 2025, op plek 963. Dat relatief bescheiden hitlijstsucces staat in schril contrast met de uitverkochte arena's. Het tekent de band: commercieel succes is mooi meegenomen, maar het gaat Fontaines D.C. vooral om de artistieke ontwikkeling en de live-ervaring.

Voor de Nederlandse en Vlaamse scene is de opkomst van Fontaines D.C. ook relevant. De band wist in Vlaanderen al succes te boeken met It's Amazing to Be Young, dat daar de 50ste plaats bereikte. De groei naar arena-status plaatst hen in het rijtje van internationale gitaarbands die de Lage Landen weten te veroveren zonder concessies te doen aan hun geluid.

De komende periode zal leren of Dopamine Chamber de commerciële lijn van Romance weet door te trekken. Maar gezien de reacties in de Ziggo Dome lijkt de band voorlopig niet te stoppen. De zilveren backdrop, de glitter, de catwalk en vooral de stem van Chatten: het zijn de kenmerken geworden van een band die definitief zijn plaats heeft ingenomen in de bovenste regionen van de alternatieve muziek.